FİRUZKÖY TARİHÇE
 

GÖÇ KARARI

             Atalarımız, Bulgaristan’ın Ortaköy’üne (İvaylovgrad) bağlı Balcıbük (Maden buk) köyünde yaşamlarını sürdürürken, 1927 yılı ve öncesinde Bulgar eşkiyalarının   köylerine yaptığı baskınlar, arazilerinde köylülere kurulan pusular yüzünden tedirginlikleri ve huzursuzlukları artmış, can güvenliklerinin kalmadığını anlayan Balcıbük’lüler, köy ileri gelenlerinden olan Tiryaki Ali Ağa, Recep Ağa, Osman Ağa, Ahren Ağa, Ali Ağa, ve Ömer Ağa’lar 1928 yılı başında köy odasında Muhtar Yusuf TÜRKMEN’in başkanlığında bir toplantı yaparak Türkiye’ye göç etme, yer alma ve yerleşme kararını almışlardır.

FİRUZ  ÇİFTLİĞİNİN ALINIŞI 

            Alınan karar gereği köy ileri gelenleri, aralarında yaptıkları toplantı sonunda, Kadir Efendi (ÖZDEMİR), Ali Ağa (BAŞER) ve Osman Ağa (TEZER)’i Türkiye’ye göndermek, arazi satın almak ve kurulacak köy yeri için araştırma yapmak üzere görevlendirnişlerdir. 

            Görevlendirilen kişiler önce, Türkiye’nin Kırklareli İli, Pınarhisar İlçesi, İslambeyli köyüne gelerek, bu köye Balcıbük’ten daha önce gelen  ve bu köyde ikamet eden Osman Pehlivan (ELATAN) ile buluşarak arazi satın alma konusunda görüşünü almışlar, daha sonra Silivri İlçesi Ortaköy’e giderek, bu köyde ikamet eden Ali Çavuş (TURHAN) ve Mehmet Ali Efendi’yi yanlarına alarak birlikte Bursa yöresine gitmişlerdir. Burada birkaç çiftliği gezmişler, ancak, gördükleri çiftlikleri beğenmeyerek İstanbul’a geri dönmüşlerdir.           

O dönemde, Yeşilköy yöresinde satılık olan Ayamama Çiftliği, Yeni Çiftlik, Şamlar köyündeki Osman Bey’in Resneli Çiftliğini gezmişler, son olarak gezdikleri Firuz Çiftliğini beğenerek satın almaya karar vermişlerdir. Çünkü, gezdikleri çiftlikler içinde tarım araçları ve tesisleri bakımından en uygun olanı Firuz çiftliğiymiş.           

Çiftlik alınacak haberini alan Balcıbük’lüler, aralarında topladıkları (40.500.-) Kırbinbeşyüz lirayı köy halkından Ali Baba Halil (MALKOÇ) ve Helvacı Hüseyin Pehlivan (ULUDAĞ) ile Türkiye’ye, Firuz Çiftlik arazisini satın almak üzere göndermişlerdir. 

            Çiftlik, 1928 yılı Mayıs ayında sahibi Necip Bey’den, arazisi ekili ve çiftlikteki bütün tarım araçları ile birlikte “Tapu ve diğer masraflar hariç” (40.500.-) Kırkbinbeşyüz liraya satın alınmıştır. Köylüler, Balcıbükte aldıkları karar gereği çiftlik arazisinin tapusunu Kadir Efendi (ÖZDEMİR)’in üzerine yapmışlardır.                                  

ÇİFTLİĞİN ÇALIŞTIRILMASI

             Çiftlik satın alındığında bir Roston marka elekli harman makinası, bir Dirink marka traktör, mısır ekme makinesi ve tarım için elverişli olan diğer aletler vardı. Kadir ÖZDEMİR, Osman TEZER, Ali BAŞER ve daha sonra İslambeyli köyünden çiftliğe gelen Osman Pehlivan ELATAN’la birlikte çiftliği işletmeye başlamışlar. Silivri Ortaköy’den Mehmet Ali Efendi ve oğlu Kazım da gelmiş, onlarında yardımları ile hasat dönemine kadar yapılması gereken işleri yapmışlar, hasat döneminde ise Ortaköy’den Ali Çavuş (TURAN) da çiftliğe gelmiş, birlikte hasadı yaparak, ürünleri çiftlikteki ambarlara koymuşlardır.

            Mehmet Ali Efendinin oğlu Kazım, traktör kullanmasını bildiğinden çiftliğin sürme işlerini yapmış, üzüm bağları ekilecek yerleri hazırlamış. böylece, çiftlik yöresinde bağcılığın gelişmesinin ve yaygınlaşmasının temeli atılmış olmuştur. 

G Ö Ç 

            Balcıbük köyümdeki 60 hane halkı, evlerini ve tarlalarını komşuları olan Soğanlık (Dolno Lukovo) köylülerine satıp 04 Aralık 1928 tarihinde taşınabilir eşyalarını ve mallarını öküz arabalarına yükleyerek konvoy halinde Balcıbük’ten ayrılmışlardır. 

            Yüzyıllarca, havasını soludukları, topraklarını işleyip nimetlerinden yararlandıkları, Atalarının kabirlerinin bulunduğu köylerinden ayrılmak onlara çok zor gelmiş, gözleri yaşlı, gönülleri buruk olmuştur. Bu görünümleri, onları uğurlamaya gelen ve ikramlarda bulunan komşu Soğanlık (Dolno Lukovo) köyü Bulgar halkını da ağlatmış, birbirleri ile mektuplaşmak ve ileride görüşmek temennisinde bulunmuşlardır.           

Köylüler, Arda nehrinden arabalarını sallarla geçirmişler, konvoy Mustafa Paşa tren istasyonuna gelerek, bazı aileler arabaları ile karayolundan, bazı aileler de, tekerleklerini söktükleri arabalarını ve hayvanlarını yükledikleri yük treni ile Türkiye’ye doğru yola çıkmıştır.  

            Demiryolu ile gelenler İstanbul, Ispartakule tren istasyonunda inerek arabalarının tekerleklerini takıp eşyalarını yükleyerek Firuz Çiftliğine ulaşmış, Trenden Küçükçekmece  istasyonunda inen birkaç ailede Kotova üzerinden Çiftliğe gelmişlerdir. Karayolu ile gelenler de çiftliğe ulaştıktan sonra 14 Aralık 1928 tarihinde GÖÇ tamamlanmış ve bütün aileler çiftliğe ulaşmıştır. 

İLK YERLEŞİM YERİ 

            Firuz çiftlik tesisleri Küçükçekmece gölü’nün batı kıyısında kum ocakları diye bilinen yerin altındaki kısımda bulunmaktaydı. Aileler ulaştığında çiftliğin deposundaki tarım aletleri bir yere toplandı, boşalan yerlere 5 aile iskan edildi, diğer aileler de çiftlik evlerine, samanlıklara yerleştirildi. Daha önce ambarlara konan mahsuller hane sahiplerine EŞİT olarak bölüştürüldü. Ancak, o yıl kış K.Çekmece gölünü donduracak kadar çok soğuk geçti. Çiftlik tesislerine yerleşen Atalarımız zorlu kışa ve türlü sıkıntılara göğüs gererek 1929 yılının Mayıs ayına kadar burada yaşadılar. Havalar ısınınca sivrisineklerden rahatsız oldular, sıtma hastalığı da baş gösterince iskan yerlerini değiştirmeye karar verdiler. 

FİRUZKÖY’ÜN KURULUŞU 

            Çiftlik arazisinde yaptıkları araştırma sonunda, gölden uzakta, içinde su kaynağının bulunduğu (Köy çeşmesi) ve 103 mt rakımlı yere iskanlarını taşımaya karar verdiler.

            Yeni iskan yerindeki ev arsaları planlı, içine ev, samanlık, ahır ve ardiye yapılacak şekilde büyük bırakılmış, her arsa yola cepheli ve eşit bir şekilde taksim edilmiş, parası ile satın aldıkları çiftlik arazisinden, okul yeri, cami yeri, mezarlık yeri, mera ve harmanlık yerlerini ayırarak ortak kullanım alanı olarak kamuya terk etmişler.  

            Köylüler, inşaatlarını  çiftlik arazisinde bulunan taş ocaklarından taş,  toprak yalaklarından toprak, çatı örtüleri için de gölün kuzeyindeki sazlıktan  saz alarak yapmışlar, bütün evlerini, ahırlarını ve samanlıklarını  köy halkı arasında yardımlaşmayla (İmece usulü) inşaa etmişlerdir. Atalarımız, yeni kurdukları köye, çiftliğin ismi  “FİRUZKÖY”  adının verilmesini kabul etmiştir.           

*FİRUZKÖY, Atalarımız tarafından sosyal dayanışmanın, ekonomik paylaşımın, kültürünü ve ananevi geleneklerini yaşatmanın, birlik ve beraberlik içinde mücadele etmenin, çağdaş, uygar ve medeni yaşamın en güzel örnekleri ile kurulmuş, bu güne kadar yaşatılarak bizlere armağan ve emanet edilmiş şirin bir yerleşim yöresidir.*      

EĞİTİM 

            İlk yıllarda okul olmadığından öğrenim çağındaki çocuklarını, komşu köy olan Ambarlı köyünde bulunan üç yıllık okula göndermişler, köye öğretmen atanınca Eğitim-Öğretime Kadir ÖZDEMİR’in kahvehanesinde devam edilmiş, Silivri-Ortaköy’de akrabası olan bazı aileler de çocuklarını Ortaköy’e göndermiştir. Bu arada okul yeri tespit edilerek okul inşaatı için çalışmalara başlanılmış, İlkokul binası 1933 yılında Milli Eğitim Müdürlüğü’nün de katkılarıyla tamamlanmış, İl Milli Eğitim Müdürü’nün de katıldığı bir törenle okul eğitim-öğretime 5 sınıf olarak açılmış, bu kez, Ambarlı köyünden 4. ve 5. sınıflar için öğrenciler köyümüze gelmeye başlamıştır. Aynı yıllarda köyümüze cami binası da yapılarak halkın hizmetine sunulmuştur. 

KÜLTÜREL YAŞAM 

            Atalarımız, Balcıbük’te yaşattıkları ananevi geleneklerini ve kültürel etkinliklerini Firuzköy’e de taşımışlar ve burada da yaşatmışlardır. Bu etkinliklerin en önemli ve anlamlısı olan  “Yayla Bayramı”  şenlikleridir. Bunun yanı sıra Nevruz ve Hıdırellez şenlikleri, aşure günleri, üzüm bayramı festivali gibi etkinlikleri de, köy halkının katılımıyla büyük bir coşku içinde kutlanıyordu. Ayrıca, evlenme düğünlerinde, üç gün üç gece boyunca davul-zurna çalınır, eğlenceli yöresel oyunlar oynanır, güreşler yapılır ve davetlilere kazanlarda pişirilen yemekler ikram edilirdi.  

            Firuzköy halkı, 1932 yılında Köy Derneğini, 1963 yılında Spor Kulübünü, 1998 yılında Firuzköy Vakfını kurarak, sosyal, kültürel ve sportif dayanışmayı, Sivil Toplum Kuruluşu adı altında bölge halkıyla paylaşarak çağdaş ilkesini devam ettirmiştir.

Bu gün, bizler için manevi ve kültürel değeri çok önemli olan  “Yayla Bayramı” şenlikleri imkansızlıklar nedeniyle kutlanamamakta, “üzüm bayramı” festivali de “Üzüm Bağlarımız”  kalmadığından düzenlenememektedir.      

İDARE   ŞEKLİ 

            Köyün yasal işlemleri 1930 yılına kadar Ambarlı Muhtarlığı’na bağlı olarak sürdürüldü. O yıl yapılan nüfus sayımında, (Silivri-Ortaköy’den ve Pınarhisar-İslambeyli’den gelenlerle birlikte)  365 kişiye, hane sayısı da 72’ye ulaştığı tespit edilmiş ve aynı yıl Muhtarlık kurulmuştur. Yapılan ilk seçimde Hasan Hüseyin ÖNEL, Firuzköy’ün ilk MUHTARI olarak seçilmiştir.  

FİRUZKÖY  ARAZİLERİ 

            Firuzköy’ün kurulmasından sonra gelişen tarım, bağcılık ve hayvancılık nedeniyle alınan çiftlik arazisi yetersiz kalmaya başlamış, yine köy ileri gelenleri ve Muhtarları önderliğinde yeni yerler alınmak üzere araştırmalar yapılmış, Muhtar Hasan Hüseyin ÖNEL döneminde, 1938 yılında Maliye’den Turan Çiftlik arazisi satın alınmış, Muhtar Ali GÜLMEZ döneminde, 1950-1955 yılları arası şahıslardan Saadetdere çiftlik arazisi satın alınmış ve son olarak da Muhtar Feyzullah ÖZTAN döneminde, 1970 -1976 yıllarında şahıslardan Ispartuvan çayır arazisi satın alınmış ve böylece köylünün toprak miktarı 14000 dönüme çıkmıştır.

Firuzköy hudutları içine daha sonra katılan Ali Bey çiftlik arazisi, Tahtakale çiftlik arazisi ve Ispartuvan çiftlik arazisi ile birlikte Firuzköy’ün arazi büyüklüğü 28000 dönüme ulaşmıştır.

FİRUZKÖY 

            ☼ Firuzköy, kuruluşundan itibaren Köy Kanunu ile idare edilirken 12.Eylül.1980 tarihinde yapılan ihtilal sonunda köy statüsünden çıkarılmış, mahalle Muhtarlığı statüsü ile idare edilmeye başlanmıştır. Önce, Bakırköy İlçesine, sonra Küçükçekmece İlçesine bağlı olarak idare edilmiş, daha sonra da Avcılar İlçesine bağlı olarak idare edilmeye başlanmıştır. Firuzköy arazisinin bir kısmı 1991 yılında Tahtakale Mahallesi, bir kısmı da 2002 yılında Yeşilkent Mahallesi olarak ayrılmıştır.  

            ☼ Muhtar Ali GÜLMEZ döneminde köy halkının yardımlaşa ve imece usulü yapmış olduğu, Firuzköy-Avcılar arası 3 km’lik taş kaldırım yol, 1950 yılında zamanın İstanbul Valisi Sn. Fahrettin Kerim GÖKAY tarafından açılarak hizmete girmiştir. 

            ☼ Muhtar Feyzullah ÖZTAN döneminde Köy halkının imece usulü çalışması ve alınan bazı yardımlar ile yapılmış olan İdari ve sosyal içerikli “Binada, Muhtarlık bürosu, kurs eğitim salonu, sinema salonu, restoran ve  ticari amaçlı üç dükkanı bulunan” binası, 1966 yılında hizmete sunulmuştur. 

            Firuzköy ; 1972 yılında elektriğe, 1973-1974 yılında İSKİ alt yapısına ve soğuk asfalt yola, 1987-1988 yılında da kanalizasyona kavuşmuştur. 

            ☼ Ülkemizde, 18.Nisan.1999 tarihinde yapılan genel yerel seçimler sonunda, Balcıbük’ten gelen ve Firuzköy halkından olan merhum Rıza DEĞİRMENCİ’nin oğlu Mustafa DEĞİRMENCİ, Avcılar İlçemize Belediye Başkanı seçildi. Beş yıllık görev süresi boyunca Avcılar İlçesine yaptığı hizmetlerin yanı sıra, bu güne kadar hep ihmal edilen Firuzköy’ün, bütün alt yapısı “İSKİ, Kanalizasyon, PTT, Elektrik, ve yol”  yenilendi, yolların büyük kısmı bordur ve kaldırım taşı ile döşendi, ağaçlandırma yapıldı, en önemlisi Doğalgazın getirilmesi için büyük mücadele verildi. Beş yıllık görevi sonunda Avcılar İlçemizden yeniden Başkanlık için adaylığını koydu ve 28.Mart.2004 tarihinde yapılan genel yerel seçimlerde yeniden Belediye Başkanlığına seçildi, Kendisine ikinci beş yıllık çalışma döneminde başarılar dileriz. Firuzköy’e,  halkının layik olduğu  hizmetlere ve  yatırımlara devam edilmesi en önemli beklentimizdir.

            Halen, yaklaşık 10000 dönümlük arazisi, 20000’e yakın nüfusu, üç İlköğretim okulu, bir Ticaret Lisesi, bir Sağlık ocağı, bir SSK Dispanseri, bir özel kliniği, üç eczanesi, iki fırını,  bir PTT Şubesi, iki camisi, bir Karakolu, bir Vakfı ve bir Spor kulübü bulunan, Avcılar İlçesinin 10 mahallesinden biri olarak şirin, sakin ve huzurlu yaşamını sürdürmektedir.  

MUHTARLARIMIZ VE GÖREV DÖNEMLERİ

1 - H.Hüseyin ÖNEL 1930-1947 yılları arasında, aralıksız seçilerek  Muhtarlık görevini yürütmüştür. 
2 - Ali GÜLMEZ     1947-1963  yılları  arasında,  aralıksız  seçilerek Muhtarlık görevini yürütmüştür.
3 - Feyzullah ÖZTAN, 1963 - 22.12.1973 yılları arasında, aralıksız seçilerek Muhtarlık görevini yürütmüştür.
4 - Erol ÖNEL, 23.12.1973 – 02.04.976 tarihleri arası seçilerek Muhtarlık görevini yürütmüştür.

A - Sadık ELATAN, 02.04.1976 – 06.04.1977 tarihleri arası vekaleten Muhtarlık görevini yürütmüştür.
B - Halil ELATAN, 22.04.1977 – 17.12.1977 tarihleri arası vekaleten Muhtarlık görevini yürütmüştür.
5 – Yüksel  Tarık  TAŞDELEN,  18.12.1977 – 12.09.1980  yılları  arası  seçilerek Muhtarlık görevini
      yürütmüştür.
A - Yüksel Tarık TAŞDELEN, 13.09.1980 - 1983 yılları arası atama ile Mahalle Muhtarlık görevini
      yürütmüştür.
6 - Hikmet ÜLKER, 1983-1991 yılları arası seçilerek Mahalle Muhtarlık görevini yürütmüştür.
7 - Ali AKVERDİ, 1991-2004 yılları arası seçilerek Mahalle Muhtarlık görevini yürütmüştür.
8 - Meral AKVERDİ, 28.Mart.2004 tarihinde yapılan seçimler sonunda 5 yıllığına Mahalle Muhtarı seçilmiş
     ve halen bu görevi yürütmektedir.

 Firuzköy halkı, 8. Muhtarını bir bayan adayı tercih ederek seçmesi, çağdaş yaşama ve yönetime,  kadın-erkek eşitliğine verdiği önemi göstererek,  bölgesinde bir ilki gerçekleştirmiştir    

FİRUZKÖY’ÜN KURULUŞUNDA EMEĞİ GEÇENLER
 

Hasan Hüseyin ÖNEL                     Kadir ÖZDEMİR                   Osman ELATAN 
Ali BAŞER                                    Yusuf TÜRKMEN                  Osman TEZER 
Durmuş KISAGİL                            Hüseyin ELATAN                 Ali TİRYAKİ 
Ahmet UĞUR                                  Ali TURHAN                        Halil MALKOÇ

UNUTMADIK

Göç rüzgarı savurdu bizi
Köklerimizi
Bulgaristan Ortaköy
Balcıbük topraklarından
Firuzköy’e
Ey halkımız…
Unutmadık eski günleri
Kocadere’yi Saldere
Huğla Dere’sini
Unutmadık Kız kayası’nı
Örenge Bağlarını
Kurbanların kesilişini Göl Baba’da
Tekkesinde Gaziler’in
Unutmadık sevdamızı
Yozlaşmalardan sakınıp kültürü
Sizin için getirdik
Oradan Yayla Bayramı’nı
Unutmadık geçmişi
Sizde unutmayın ey halkımız…

Şair  Ali KARAGÖZ

Hazırlayan

Kazım ELATAN
Firuzköy Vakfı
12.Eylül.2004